Jesz gorzką czekoladę dla zdrowia? Sprawdź, ile jest w niej metali ciężkich
Gorzka czekolada uchodzi za zdrowszą, a gromadzi więcej kadmu i ołowiu niż mleczna. Sprawdź, skąd się biorą i jak jeść ją z głową.
Gorzka czekolada uchodzi za zdrowszą wersję słodkości, ponieważ ma mniej cukru i więcej polifenoli dbających o serce. Niestety taka tabliczka gromadzi też więcej kadmu i ołowiu niż czekolada mleczna. Oba metale wykrywano w niezależnych badaniach we wszystkich testowanych próbkach gorzkiej czekolady, od marek budżetowych po te premium. To nie powód do paniki, ale dobrze o tym wiedzieć. Przeanalizujmy, skąd te metale biorą się w czekoladzie, czym grożą przy regularnym jedzeniu oraz dlaczego wyższy procent kakao przekłada się na ich większą ilość.
Skąd w gorzkiej czekoladzie bierze się kadm i ołów
Kadm i ołów trafiają do czekolady dwiema różnymi drogami. Kadm pochodzi z gleby. Drzewa kakaowca pobierają go korzeniami i odkładają w ziarnach, przed zbiorem. Jego ilość zależy od rodzaju ziemi. Kakao z niektórych terenów Ameryki Południowej, gdzie gleba wulkaniczna zawiera dużo tego metalu, gromadzi go więcej niż kakao z Afryki Zachodniej. Raz pobranego przez roślinę kadmu nie da się już wypłukać z ziarna. Ołów z kolei osiada na ziarnach głównie po zbiorze, podczas suszenia na słońcu, gdy kakao ma kontakt z kurzem oraz pyłem drogowym. Część ołowiu pochodzi też z przemysłowego przemiału ziaren.
Co kadm i ołów robią naszemu zdrowiu
Oba metale są niebezpieczne głównie przy długim, powtarzanym spożyciu, a nie po jednej kostce. Kadm odkłada się w nerkach, a organizm usuwa go bardzo powoli, nawet przez wiele lat. Przy dużej, wieloletniej dawce może obciążać pracę nerek oraz osłabiać kości. Ołów jest szczególnie niebezpieczny dla dzieci, ponieważ zaburza rozwój układu nerwowego i zdolność do uczenia się. U dorosłych wieloletnie narażenie odbija się na ciśnieniu krwi. Najważniejsza jest kumulacja, czyli sumowanie się małych dawek w dłuższym czasie. Metale z czekolady dokładają się do tych z wody, warzyw i zbóż, więc liczy się suma z całej diety.
Dlaczego im ciemniejsza czekolada, tym więcej metali oraz jak czytać etykietę
Metale gromadzą się w miazdze kakaowej, czyli w tej ciemnej, gorzkiej części ziarna. Im wyższy procent kakao, tym więcej tej masy w tabliczce, więc średnio także więcej kadmu. Tabliczka z napisem 90 procent wprowadza go z reguły więcej niż ta z 50 procentami. Najwięcej zawiera go kakao w proszku, ponieważ składa się głównie z miazgi. Unia od 2019 roku ustaliła górne limity kadmu zależnie od zawartości kakao, do 0,8 miligrama na kilogram dla czekolady zawierającej co najmniej 50 procent suchej masy kakaowej. Wyższy procent kakao ma też mnóstwo zalet, takich jak np. więcej polifenoli. W ogólnym rozrachunku gorzka czekolada jest zdrowsza od zwykłej.
Jak jeść gorzką czekoladę bez nadmiernego ryzyka
Najważniejsza jest wielkość porcji. Dla dorosłej osoby rozsądna ilość to jedna do dwóch kostek dziennie, czyli mniej więcej od 10 do 20 gramów. Warto też zmieniać marki oraz pochodzenie ziarna, żeby nie jeść codziennie kadmu z tego samego źródła. Nie należy przez to panikować, ponieważ kakao i jego przetwory odpowiadają tylko za niewielką część kadmu z całej diety, więc kilka kostek od czasu do czasu nie jest żadnym problemem. Gorzka czekolada, zresztą tak samo jak mleczna, jest wysokokaloryczna, bo 100 gramów to około 550-600 kcal, głównie z tłuszczu.
Gorzka czekolada nie musi być wyeliminowana z jadłospisu. Chodzi głównie o rozsądną porcję i o świadomość, skąd metale się biorą. Największą ostrożność powinny zachować dzieci, kobiety w ciąży oraz osoby jedzące czekoladę codziennie. Dla reszty gorzka czekolada zjadana z głową jest smacznym przysmakiem, a nie powodem do niepokoju.
