Babcia ostrzegała przed przeciągami. Czy przewianie naprawdę istnieje?

Domi Zaremba
Babcia ostrzegała przed przeciągami. Czy przewianie naprawdę istnieje?

Krąży przekonanie, że przeciąg to najkrótsza droga do kataru, sztywnego karku, a nawet krzywej twarzy. Sam chłodny powiew wirusa nie przynosi, ale babcia i tak miała w tej sprawie sporo racji. Dowiedzmy się, czy zimno zwiększa ryzyko przeziębienia, dlaczego po siedzeniu w zimnym powiewie boli kark i kiedy sytuacja wymaga telefonu pod 112.

Czy samo zimno wywołuje przeziębienie

Samo zmarznięcie nie wywoła przeziębienia, bo przeziębienie zawsze wywołuje wirus, którym trzeba się najpierw zarazić. Ponad 70 lat temu w brytyjskim eksperymencie ochotnicy po gorącej kąpieli przez pół godziny stali niewytarci w strojach kąpielowych na korytarzu, po czym przez kilka godzin chodzili w mokrych skarpetach. Żadna z 6 tak wychłodzonych osób się nie przeziębiła. W badaniu opublikowanym w 1968 roku amerykańscy badacze zakażali ochotników wirusem przeziębienia i na różnych etapach zakażenia wychładzali ich między innymi w pokoju, w którym panowała temperatura 4 st. C. Osoby wychłodzone zakażały się równie często, chorowały równie ciężko i miały w wydzielinie z nosa tyle samo wirusa co zakażeni ochotnicy, których nie wychładzano.

Zimne stopy a przeziębienie

W nowszym badaniu z Walii 180 zdrowych ochotników losowo podzielono na dwie grupy. Osobom z pierwszej grupy schłodzono stopy, a osobom z drugiej nie. Przez kolejne 4-5 dni przeziębienie zgłosiło 13 z 90 osób ze schłodzonymi stopami i tylko 5 z 90 osób z drugiej grupy. Badani sami oceniali, czy są przeziębieni, a takie odczucie nie zawsze oznacza, że w organizmie jest wirus. Autor badania, Ron Eccles, przypuszcza, że schłodzenie stóp budzi zakażenie, które wcześniej przebiegało bez objawów.

Co chłodne powietrze robi z obroną nosa

W amerykańskim badaniu z 2022 roku grupa 4 zdrowych ochotników spędziła 15 minut w pomieszczeniu, w którym panowała temperatura 4,4 st. C. Pod koniec tego czasu w ich nosie było o około 5 st. C chłodniej niż wcześniej w ciepłym pokoju. Gdy komórki nosa wyczują wirusa, wypuszczają całe roje maleńkich pęcherzyków. Pęcherzyki działają jak wabiki i wyłapują wirusa, zanim ten przyczepi się do komórek. Po schłodzeniu w laboratorium komórki nosa w tej sytuacji wypuszczały o prawie 42% mniej pęcherzyków. Chodzi w tym o to, że gdy zimne powietrze wychłodzi nos, jego obrona przed wirusem jest osłabiona.

Dlaczego po siedzeniu w przeciągu boli kark

Związek przeciągu z bólem karku widać w holenderskim badaniu z 2002 roku, w którym ankietę wypełniło 2030 pracowników z 24 zawodów. Mniej więcej co czwarty z nich łączył bóle krzyża, karku i barków z warunkami klimatycznymi. Gdy badacze przeanalizowali te ankiety, ból karku i barków najmocniej powiązano właśnie z przeciągiem. Jedna z możliwych przyczyn jest taka, że w chłodnym powiewie człowiek nieświadomie kuli kark i ramiona, żeby się ogrzać. Napięte w ten sposób mięśnie karku z czasem się przeciążają. Pytanie ludzi o ich odczucia nie daje pewności, że ból karku wywołuje właśnie przeciąg, a to badanie na tym polegało.

Przewiana twarz, czyli porażenie nerwu twarzowego

Porażenie Bella to rodzaj porażenia nerwu twarzowego, przy którym mięśnie jednej połowy twarzy nagle słabną lub całkiem przestają się ruszać. Trudno wtedy zamknąć oko i poruszać ustami. W amerykańskiej armii w latach 1997-1999 odnotowano 1181 takich zachorowań, przy czym w chłodnych miesiącach żołnierze chorowali o 31% częściej niż w ciepłych. Podobnie opada twarz przy udarze, czyli nagłym zatkaniu lub pęknięciu naczynia w mózgu, dlatego gdy jedna strona twarzy nagle opada, należy natychmiast zadzwonić pod numer 112.


Przewianie istnieje, ale chłodny powiew sam nikogo nie zaraża. Chłód daje za to wirusowi fory w nosie, a przeciąg ma też związek z bólem karku. Babcina przestroga ma więc sens, nawet jeśli wirusa nie przynosi wiatr.

Babcia ostrzegała przed przeciągami. Czy przewianie naprawdę istnieje?
Babcia ostrzegała przed przeciągami. Czy przewianie naprawdę istnieje?

0 0 Liczba ocen
Ocena
Subskrybuj
Powiadom o
guest

0 komentarzy
Wcześniejszy wpis