Jedno brownie może mieć znacznie więcej polifenoli niż drugie. Powód jest prosty
Im ciemniejsze brownie, tym więcej w nim zdrowych związków z kakao, przynajmniej tak uważa wiele osób. Problem w tym, że ciemny kolor czasem świadczy o czymś zupełnie innym. Dowiedzmy się, jakie kakao i jaką czekoladę kupić, a także czym spulchnić ciasto.
Flawanole, czyli polifenole, za które ceni się kakao
Wśród polifenoli, czyli wśród związków roślinnych z działaniem przeciwutleniającym, kakao ma szczególnie dużo flawanoli. Flawanole pobudzają naczynia krwionośne do rozszerzania się, dlatego obniżają ciśnienie krwi. Zbiorcza analiza 35 badań z 2017 roku przyjrzała się pomiarom ciśnienia u 1804 głównie zdrowych osób dorosłych. Przez 2-18 tygodni jedna grupa badanych dostawała codziennie produkty z kakao z dużą ilością flawanoli, a druga podobne produkty prawie bez flawanoli. W pierwszej grupie ciśnienie krwi było średnio tylko o 1,76 mmHg niższe niż w drugiej. Dzienna porcja produktów dla pierwszej grupy miała przeciętnie aż 670 mg flawanoli. Brownie zjedzone od święta nie zastąpi więc leczenia nadciśnienia.
Kakao naturalne a kakao alkalizowane
W sklepach można kupić kakao w proszku w 2 wersjach, naturalnej i alkalizowanej. Kakao naturalne ma jasnobrązowy kolor i jest kwaśne. Z kolei kakao alkalizowane przechodzi obróbkę, która zmniejsza kwasowość kakao, więc jest ciemniejsze i ma łagodniejszy smak. W badaniu z 2008 roku porównano kupne kakao naturalne oraz kakao lekko, średnio i mocno alkalizowane. Im mocniej kakao alkalizowano, tym mniej było w nim flawanoli. Gram kakao naturalnego zawierał średnio 34,6 mg flawanoli, lekko alkalizowanego 13,8 mg, a mocno alkalizowanego tylko 3,9 mg, czyli prawie 9 razy mniej niż naturalne. Do brownie najlepiej więc kupić kakao naturalne, które poznaje się po jasnobrązowym kolorze, ale jego rodzaj warto sprawdzić na opakowaniu.
Ile kakao powinna mieć czekolada do brownie
Najwięcej polifenoli wprowadza do brownie czekolada, która ma w sobie najwięcej kakao, choć liczy się również sposób jego przetworzenia. Autorzy przeglądu badań z 2011 roku piszą, że w produktach z kakao, z wyjątkiem alkalizowanych, ilość polifenoli rośnie razem z ilością beztłuszczowej masy kakaowej. Beztłuszczowa masa kakaowa to kakao po oddzieleniu tłuszczu kakaowego. W jednym z opisanych badań czekolada gorzka miała średnio ponad 5 razy więcej flawanoli niż mleczna. Na polskiej etykiecie czekolady jest natomiast napis „masa kakaowa minimum … %”, w którym liczba to łączna zawartość składników z kakao, także tłuszczu kakaowego. Z tego powodu brownie lepiej upiec z czekolady gorzkiej i w sklepie zerknąć na ten napis, bo wyższa liczba oznacza więcej składników z kakao.
Soda oczyszczona kontra proszek do pieczenia
Soda oczyszczona podnosi pH ciasta, czyli zmniejsza jego kwasowość, więc szkodzi flawanolom tak samo jak alkalizacja kakao. Gdy w 2009 roku badacze upiekli ciasto czekoladowe z kakao naturalnego i sody oczyszczonej, zostało w nim tylko 5% flawanolu o nazwie epikatechina. Po zamianie sody oczyszczonej na proszek do pieczenia ciasto miało pH 6,2, czyli było lekko kwaśne. Takie ciasto zachowało prawie wszystkie flawanole, ale wyrosło niżej i było jaśniejsze. Gotowe mieszanki do ciasta czekoladowego ze sklepu miały po upieczeniu pH powyżej 8,3 i nie wykryto w nich już epikatechiny ani innych najprostszych flawanoli. Sodę oczyszczoną w przepisie na brownie dobrze jest więc pominąć albo zastąpić proszkiem do pieczenia, bo niższe ciasto to przy brownie żadna strata.
Ilość polifenoli w brownie zależy bardziej od rodzaju kakao i czekolady oraz od sody oczyszczonej niż od samego pieczenia. Najciemniejsze brownie wcale nie musi mieć najwięcej polifenoli, bo ciemny kolor nadaje mu też kakao alkalizowane i soda oczyszczona.
